All in Filosofiaren Historia

Lurreko eta Jainkoaren Hiriak ez dira leku fisikoak, kontzeptuak baizik. Agustinen arabera gizateria bitan banatuta legoke. Alde batetik hanpuskeriaz jokatzen diren gizakien gehiengoa dago. Horiek beraien onurarako jokatzen dute, Jainkoari uko egin diotelarik. Jainkoa mespretxatuz beren burua Jainkoa baino maiteago dute. Hauek osatzen dute Lurreko Hiria. Jainkoaren Hiria, bestalde, graziaren bitartez beraien buruei uko egin eta Jainkoari hurbildu direnak osatzen dute. Jainkoa maite dute gauza guztien gainetik.

Zer ikasiko duzu atal honetan?

  1. Arrazoia ezin da fedetik bereizi, osagarriak dira Agustinen pentsamolde kristauean.
  2. Eszeptikoen aurka, posiblea da ezagutza ziurra.
  3. Egia norberaren barrukaldean bilatu beharra dago, baina ez da gure osagai bat, gugandik at dagoen errealitate bat baino: bilatzen dugun subjektuak gara.
  4. Ezagutzan maila ezberdinak bereiz ditzakegu, bata mundu sortuari dagokiona eta bestea betiereko ideiei eta Jainko-Egiari dagokiona. Ezagutzaren prozesuaren bukaera logikoan argitzapena dago.
  5. Egia-ereduak Jainkoak berak ezarri ditu gugan. Honi argitzapena deitzen diogu. Argitzapenik gabe ezinezkoa da ezagutzea.

Zer ikasiko duzu atal honetan?

  1. Agustin filosofo latinoa bizitza nahasiko pertsona izan zen. Beti egia eta ongiaren atzetik ibili zen Agustin, baina kristau bihurtu zen arte hainbat eskola filosofiko-erlijiosotan sartuta egon zen.
  2. Agustin aintzinaroko platonismoaren eta kristautasunaren arteko sintesia egin zuen. Nolabait kristautasuna konfiguratzeko behar zuen jainzkera intelektual eta arrazionala aurkitu zuen Agustin neoplatonikoetan. Fedea eta arrazoiaren arteko elkarrizketa oso garrantzitsua da.
  3. Agustinen idazkien parte nabarmen bat heresiatzat zituen dotrinen aurka sortu zituen. Beste hainbat kristautasuna goraipatzeko.

–Ondoren —esan nuen— irudika ezazu gure giza izaera, heziera eta hezierarik ezaren arabera. Kontu egizu, bada, sarrera luzea duen lurpeko bizileku bat, argitara zabalik dagoena. Bertan gizakiak umetatik bizi dira, zangoetatik eta lepotik lotuta. Halatan, geldirik daude, aurrerantz besterik begiratu ezin dutelarik, lokarriek ez baitiote burua jiratzen uzten. Haien atzealdean, urrutitik sute baten argitasuna atzematen da, eta gorago, sutearen eta atxilotuen artean, bide gora bat. Bidean barrena, ohartu beharko duzu hesia eraiki dala, titiriteroak ikusleengandik bereizteko jarri ohi denaren antzekoa, zeinen gainetik txotxongiloak agertzen baitituzte.

Zer ikasiko duzu atal honetan?

1. Gizakia ez da bere kasa moldatzeko gai. Horregatik du Estatuaren beharra.
2. Gizarte perfektua hiru estamendutan dago banatua, eta estamentuok arimaren zati eta bertuteekin estuki daude lotuta.
3. Bakoitzak bete behar duen papera bete ezkero justizia lortuko dugu.
4. Gizarte maila bakoitzak heziketa berezi baten beharrean dago bere zereginetarako prestatuko dituena eta bere bertute bereizgarriak sustatzeko balio duena.
5. Gobernu mota zuzen eta ustelak daudela. Gobernu forma gorena filosofo-errege-aren agintean datza.

Sokrates Atenasen jaio zen K.a. 470 edo 469. urtean. Atenasen bertan hil zen K.a. 399.ean hiltzera kondenatuta polisaaren jainkoengan ez sinesteagatik eta gazteria okerbideratzeagatik. Sokratesek ez zuen eskolarik sortu, baina Atenaseko leku publikoetan zabaldu zuen bere filosofia. Garaian sekulako arrakasta izan zuen gazteriaren zein nagusien artean.

Ez zuen libururik idatzi, bere mezua hitzez zabaldu nahi zuen, elkarrizketa eta dialektikaren bitartez. Bere jarraitzaileek idatzi zituzten Sokratesen doktrina, baina kontraesan asko dago horien artean. Sokratesi buruz gehien idatzi zuena Platón izan zen, Sokratesen ikaslea. Baina Platonek bere elkarrizketen pertsonai bezala sartzen duenez Sokrates zaila da Sokratesen eta Platonen pentsamendua bereiztea

Hitzaren garrantzia. K.a. V. mendean Atenasen demokrazia zen ezarritako sistema politikoa. Hiritarrek batzar politikoetan hitz egiteko eskubidea zuten. Honek nobleak zirenak eta ez zirenak berdindu egiten zituen, kargu publikoak edozein hiritarren eskutan egon zitekeen eta. Hiritarrek, beraz, erabakiak hartzeko asanbladetan parte hartu behar zuten entzuten, hitz-egiten eta bozkatzen.

Nortzuk ziren sofistak? Garai hartan elkartu ziren pentsalari mota bat izan ziren. Ez zuten inolako eskolarik eratu, ez filosofia edo doktrina bateraturik mantendu, asotan aurkako iritziak ere izaten baitzituzten. Hala ere garaiko oso fenomeno sozial garrantzitusa izan zen.